Beschadigde waterleliebladeren: kronkelende vraatsporen ontsieren het bladoppervlak van je waterlelies.

Het lijkt wel alsof erop geschreven werd. Sommige bladeren zijn erg aangetast en gaan rotten. Welke diertjes veroorzaken dat?

Het gaat om de larven van waterleliekevertjes. Het lijkt wel alsof ze 'schrijven' op de bladeren. Typisch voor de vraatsporen van deze gitzwarte larfjes is dat ze de onderste bladhuid intact laten. De larven worden immers niet graag nat.

keverlarven

Larven waterleliekever

Waterlelies zijn sterke planten die tegen een stootje kunnen en over het algemeen weinig last hebben van plagen.

Er is echter één grote uitzondering, de vraatzucht van de larven van de waterleliekevertjes. Typisch voor de vraatsporen van deze gitzwarte larfjes is dat ze de onderste bladhuid intact laten. De larven worden immers niet graag nat.

Zowel de volwassen kevertjes (de imago's) als de larven knagen aan de bovenzijde van de bladeren. De kevertjes vreten ronde vlekken uit het blad. Ze eten niet veel en brengen al bij al weinig schade toe. De larven daarentegen graven lange of korte slingerende kanalen. Ze doen dit zonder de onderste bladhuid door te knagen.

Doordat de bladeren beschadigd zijn beginnen ze na enkele dagen vaak bruin te worden, zeker wanneer het water warm is.

De bladeren zien er niet uit en gaan verrotten. Wanneer de larven jonge bloemknoppen aanknagen worden deze soms dermate beschadigd dat de open bloem volledig vervormd is.

Wat te doen bij waterleliekevers?

Mechanische verwijdering is de beste remedie. Het is echter niet zo makkelijk larven en kevers van de bladeren te spuiten met een tuinslang. Met bladluizen lukt dit beter. Deze worden dan door de hongerige vissen verorberd. De waterleliekevers daarentegen klauteren zo snel mogelijk weer op een lelieblad, tenminste wanneer snelle vissen hen niet voor zijn.
Met de hand verwijderen of platdrukken van de larven, poppen en kevers is de beste methode voor kleine, toegankelijke vijvers. Niet iedereen zal echter de moed hebben om dit op regelmatige tijdstippen te doen. Er loopt een feloranje 'sap' uit de platgedrukte insectjes. Het is een tijdrovend werkje en toegankelijkheid is een ander probleem. In grote vijvers raakt men niet zomaar bij de waterlelies, laat staan dat men ze blad voor blad zou kunnen verzorgen. De bladeren gedurende één dag onder water houden is een goede en makkelijkere methode. De diertjes kunnen immers niet onder water ademen en worden weggeplukt door de vissen. Je kan de waterleliebladeren tijdelijk onder water houden door er bijvoorbeeld een kippengaas over te leggen.

Er bestaat ook een manier van biologische bestrijding. Dit gebeurt met een preparaat met de bacterie Bacillus thuringensis (handelsnamen Xentari, Novodor, Scutello, Agbac). Het preparaat wordt in water opgelost en over de bladeren verneveld.

De volwassen kevertjes overleven de winter in holle stengels en afgevallen loof langs de oever. Wanneer men last heeft van een invasie van waterleliekevertjes verdient het aanbeveling in de herfst  de stengels van de oeverplanten af te knippen en ook de bladeren te verzamelen. Wanneer je deze plantenresten vervolgens verbrandt zal men zo een aantal kevertjes doden en de opmars ervan stuiten.

Waterleliekever heet wetenschappelijk Galerucella nymphaeae. Het is een klein kevertje, 6 tot 8 mm lang met een lang ovale lichaamsvorm en geelbruine beharing. De eitjes zijn kogelvormig en opaalwit met een zwak gerimpeld oppervlak. Ze worden afgezet op plantendelen boven water, in groepjes van 10 tot 15. Tijdens haar leven legt een vrouwtje 40 tot 60 eieren. Ze doet dit niet ineens maar met meerdaagse tussenpozen. De eitjes rijpen, afhankelijk van de zoninstraling, gedurende 5 tot 10 dagen. Rijpe eieren verkleuren vuilgrijs. De cilindervormige larven zijn zwart. De larven vervellen driemaal. Een volwassen larve meet 8 tot 10 mm en heeft drie paar poten. De pop is eerder oranjegeel en vastgehecht aan het bladoppervlak. Na een week is de metamorfose voltooid en kruipt het kevertje eruit. In onze streken zijn er meerdere generaties per jaar. Daardoor kunnen waterleliekevertjes een echte plaag worden.

vraat onderzijde waterlelie
pop larve
waterlelie kever
  • ECO-oh!
  • Firestone Pond Technics
  • Messner
  • Pond Technics
  • Green Seal