Helder water

Wat is mooier dan een heldere vijver waarin je op de bodem de krant zou kunnen lezen? Er zijn heel wat elementen die hiertoe bijdragen. We zetten de belangrijkste op een rijtje.

Skimmen: vuil vermijden

80% van de vervuiling die in een vijver terechtkomt komt van buitenaf. Bladeren, stuifmeel, zaadjes, dode insecten,... vallen in de vijver en gaan eerst drijven om na verloop van tijd te zinken. Het resultaat is gekend: troebel en groen water. In de winter kan het rottende materiaal zelfs giftig methaangas onder de ijslaag vormen. Dit is een gevaarlijke toestand voor het biologisch leven in de vijver. Om dit probleem te voorkomen is het aangeraden zoveel mogelijk van het drijvend vuil te verwijderen, en dit dus zo snel mogelijk. Dit kan met een schepnet, maar het installeren van een continu werkende skimmer is veel efficiënter en praktischer. Met skimmers kan men tot 85% van het oppervlaktevuil verwijderen vooraleer het naar de bodem zinkt. Dit betekent dat veel verontreiniging weggehaald wordt alvorens het gaat ontbinden. Skimmen betekent dus vervuiling vermijden.

Mechanisch filteren

Mechanisch filteren betekent dat we de resterende vuildeeltjes als het ware uit het water “zeven”, zonder de waterstroom te belemmeren. De meest optimale mechanische filtering bekomt men door de combinatie van Matala filtermatten en Clinopti Plus® filtermineraal. Matala filtermatten filteren van grof naar fijn en zijn bovendien drager van nuttige bacteriën. Clinopti Plus® filtermineraal zet de filtering voort door schadelijke deeltjes te adsorberen.

Ook bezinking is een vorm van mechanisch filteren, maar dan wat meer geëvolueerd. Zo bezinken zwaardere vuildeeltjes in het midden van een conische vortexkamer. In een vortex (ook cycloon genoemd) draait het met vuildeeltjes belaste water rond. Langs de buitenkant is de snelheid van het water hoog, terwijl deze in het midden laag is. De zware deeltjes komen in het midden terecht en slaan daar neer in een trechtervormige zone. Onderaan deze trechter is er bij goed uitgedachte filters, zoals de Delta meerkamerfilters van Messner, een mogelijkheid om eenvoudig het vuil af te tappen d.m.v. een spoelkraan.

Biologisch filteren

Aangezien de allerkleinste vuildeeltjes ontsnappen aan de mechanische filtering, is biologisch filteren de volgende stap. Biologisch filteren betekent reinigen met behulp van bacteriën. Dit houdt in dat levende bacteriën - bijvoorbeeld aanwezig op de Matala filtermatten en het ClinoptiPlus® filtermineraal - het water volledig helder maken. Deze bacteriën zetten afvalstoffen om tot bouwstoffen die door de vijverplanten opgenomen worden.

De verontreiniging afkomstig van uitwerpselen van vissen, resten van voeder, dode organismen etc. bevatten onder andere fosfaatverbindingen en ammonium. Het giftige ammonium wordt door de werking van de bacteriën omgezet in minder giftig nitriet en vervolgens in het niet giftige nitraat. Als restproduct vormt nitraat, samen met fosfaat, een belangrijke molecule voor de groei van planten.

Het gaat hier om aërobe chemische reacties die veel zuurstof nodig hebben. Filters die zuurstof toevoegen aan het water zijn daarom altijd efficiënter dan andere. Dit zuurstof kan toegevoegd worden d.m.v. luchtuitstroomsteentjes die men in de kamers van de filter plaatst en verbindt met een degelijke luchtpomp.

Een optimale combinatie

Voor een optimale mechanische en biologische filtering kan u de Pond Technics Skimmerfilter met de Pond Technics Watervalfilter combineren. Deze combinatie van skimmer en filter zorgt voor helder water met minimaal onderhoud.

De Matala filtermatten zorgen voor filtering van grof naar fijn. Ze werken mechanisch (vangen vuil) en biologisch (drager van nuttige bacteriën). Het filtermateriaal Clinopti Plus zet de filtering voort. Dit filtermineraal is zeer poreus, heeft een heel groot contactoppervlak en adsorbeert positief geladen deeltjes (zoals het gevaarlijke ammonium en zware metalen). Bovendien zorgen de openingen in het filterdeksel van beide toestellen voor een goede beluchting, belangrijk voor de groei van micro-organismen.

Vijverpomp

Het is de vijverpomp die het vijverwater naar de filterinstallatie voert. Een goed afgestemd pompdebiet is belangrijk. Een te hoog pompdebiet veroorzaakt niet alleen een overlopende filter, maar ook een minder efficiënte werking. Dit zou de helderheid van uw water in het gedrang kunnen brengen.

UV-C unit

Pond Technics en Messner filters zijn mechanisch en biologisch zeer efficiënt. Mocht u deze combineren met een UV-C unit, is perfect helder water gegarandeerd!

Een UV-C unit is de meest efficiënte oplossing om het probleem met zweefalgen de kop in te drukken. UV-licht vernietigt de DNA structuur van zweefalgen waardoor troebel water verleden tijd is.

In tegenstelling tot wat soms gedacht wordt, doodt een UV-C unit geen nuttige bacteriën. Niets is minder waar, want dat soort bacteriën is sedentair en zet zich vast op de filtermaterialen zodat ze nooit in contact komen met UV-licht.

Voorzie dus een goede UV-installatie (2W/m³ vijverinhoud / voor een koivijver 4W/m³) en het algenprobleem lost vanzelf op. De UV-lamp moet wel jaarlijks vervangen worden. Verouderde lampen zwakken af en hebben geen invloed meer op het DNA van de algen.

Waterplanten

Met uitzondering van de koivijver, waarvoor een gespecialiseerde technische aanpak vereist is, kunnen we geen gezond water hebben zonder voldoende waterplanten. Zij zorgen immers voor een optimaal biologisch evenwicht en reinigen het water. Waterplanten produceren ook de absoluut noodzakelijke zuurstof.

Idealiter deelt u de vijver op in drie dieptezones, waarin telkens specifieke plantensoorten worden uitgezet. Opteer voor de juiste planten op basis van hun kleur en vorm en let daarbij op de bloeitijd en de groeidichtheid. Kies bij voorkeur voor inheemse planten omdat ze de levensbasis vormen voor vele lokale

diersoorten. Exotische planten uit verre landen ogen mooi, maar vervullen dit doel vaak niet.

De diepwaterzone vormt het gebied waarin vissen overwinteren en bescherming zoeken bij dreigend gevaar. Deze zone moet dan ook voldoende diep zijn (minimaal 100 cm). De laagwaterzone (30-50 cm diep) dient als overgang van naar de oeverzone en vormt het leefmilieu van de dieren. De oeverzone (0-30 cm) herbergt een groot deel van het natuurlijk leven in de vijver en is vaak de ‘kinderkamer’ van de vijverbewoners omdat het water hier sneller opwarmt.

Heeft u problemen met de helderheid van uw vijverwater of specifieke vragen hierover? Wend u dan tot de Vijverprofessor; hij weet gegarandeerd raad!